• Slide 01
  • Slide 02
  • Slide 03
  • Slide 04
  • Slide 05
  • Slide 06
  • Slide 07
  • Slide 08
Phòng trừ sâu bệnh hại cây Hồ tiêu

 

Quản lý sâu bệnh

  • Rệp sáp

Xuất hiện nhiều trong mùa nắng, là loại sâu hại nguy hiểm nhất đối với cây tiêu. Rệp thường sống tập trung, gây hại ở gié bong, gié trái, ngọn non, cuống là, mặt dưới lá. Rệp sáp chích hút nhựa cây, nếu ở mật số cao, cây tiêu sinh trưởng kém, cằn cỗi, khô héo, chùm quả héo và rụng non. Chất bài tiết của rệp là môi trường cho nấm bồ hóng đen phát triển, bám đen cành lá và vỏ trái, làm giảm quang hợp và giảm giá trị sản phẩm.

Khi rệp phá hại lâu ngày ở vùng cổ rễ, chúng cộng sinh với loài nấm Bornetina ở trong đất, sợi nấm kết thành lớp dày tạo ra những khối u lớn có bề mặt xù xì màu trắng bao quanh các đoạn rễ, bên trong có rất nhiều rệp đủ các lứa tuổi bám chặt vào mặt rễ đã bong tróc hết vỏ để chích hút. Rễ bị hại nặng, cây tiêu rất cằn cỗi, lá vàng, ra hoa kết trái rất kém rồi héo dần và chết còn do nấm bệnh lây qua vết thương.

Biện pháp phòng trừ:

Vệ sinh vườn, tỉa cây làm choái (nọc tiêu), cây trồng xen để vườn thông thoáng. Sử dụng thuốc trừ rệp sáp chuyên dụng:MAP Green 10SL, Kinalux 25EC, Lorsban 30EC...

Nếu rệp sáp tấn công lên phần cổ rễ, gốc thân, phãi tưới hay phun thuốc trực tiếp lên thân từ 40 – 50 cm, nước thuốc thấm ướt đều phần gốc, cổ rễ (3 – 5 lít/nọc). Nên xử lý 2 lần cách nhau 7 – 10 ngày để diệt lứa rệp non mới nở từ trứng che dưới bụng rệp mẹ. Thường xuyên kiểm tra vườn, nếu phát hiện nên phun thuốc ngay để tránh lây lan.

  • Rệp muội đen

Có 2 loại rệp: không cánh và có cánh. Rệp trưởng thành không cánh cơ thể trần trụi, hình quả lê dài 1,5 – 2 mm, màu đen hoặc hơi đỏ. Trong điều kiện nóng ẩm, một rệp cái đẻ trung bình 30 – 50 con và chỉ sau 7 – 10 ngày rệp non lại trở thành rệp cái và đẻ con, cho nên ổ rệp hình thành rất nhanh chóng.

Rệp muội sống tập trung ở các chồi non, lá non, trái non hút nhựa và làm lá non xoăn lại, cây tiêu chậm phát triển, các lá tiêu cong queo dị hình, quả bị khô héo. Trong quá trình sinh sống, rệp tiết ra chất thải là môi trường phù hợp cho nấm bồ hóng phát triển và dẫn dụ kiến. Rệp muội chích hút làm lan truyền bệnh virus từ cây tiêu bệnh sang cây tiêu khỏe.

Phòng trừ: có thể sử dụng thuốc hóa học: Nurelle D 25/2.5EC, Thiamax 25WDG…

  • Tuyến trùng

Tuyến trùng kích thước cơ thể rất nhỏ, chỉ khoảng 0,5 mm. Đục lỗ chui vào sinh sống bên trong rễ, chích hút dịch cây và tạo thành các bướu rễ. Bộ rễ có bướu phát triển kém, đen từng đoạn và thối dần từ dưới lên.

Cây tiêu bị tuyến trùng hại các lá phía dưới chuyển màu vàng, dần dần tới các lá phía trên. Triệu chứng vàng lá giống như thiếu phân bón, cây tiêu sinh trưởng kém, lá bị vàng khô, xơ xác và cuối cùng cả cây bị chết khô.

Tuyến trùng tạo thành vết thương khiến cho rễ tiêu thường dễ bị nhiễm các nấm bệnh tấn công như Fusarium, Phytophthora, Rhizoctonialàm cho cây chết nhanh hơn.

Phòng trừ:

Không lấy hom giống để trồng từ những vườn bệnh. Diệt sạch cỏ dại, giữ cho vườn tiêu thông thoáng. Tránh ngập úng, nhanh chóng tiêu nước khi mưa to.

Tăng cường phân chuồng và phân hữu cơ hoai mục, có bón thêm vôi bột để làm đất bớt chua. Nhổ bỏ cây bệnh nặng. Tiêu hủy, thu gom hết rễ, rắc vôi và thuốc trừ tuyến trùng

Dùng thuốc trừ tuyến trùng Suphu 10GR, Wellof 3GR…  tưới vào mỗi hố 4 – 8 lít dung dịch thuốc phòng ngừa trước khi trồng.

Tưới thuốc thấm sâu vào xung quanh vùng rễ tiêu, cần tưới 2 lần vào đầu và cuối mùa mưa.

  • Bệnh chết nhanh hồ tiêu

Triệu chứng là cây tiêu đang tươi tốt thì héo rũ rất nhanh, mép lá hơi co lại và trở vàng rồi rụng, các lá phía dưới thấp thường bị bệnh trước, sau đến các lá phía trên.Hạt tiêu bị teo tóp lại, mạch dẫn bên trong thân thâm đen, sau đó đốt cành cũng biến màu thâm đen và rụng, chỉ để lại dây và vài nhánh khô héo bám trên trụ. Các biện pháp xử lý đối với cây tiêu lúc này không mang lại hiệu quả. Nọc tiêu có thể chết hoàn toàn trong vòng 1 – 2 tuần.

Bệnh có thể xâm nhập và gây hại ở tất cả các bộ phận của cây từ thân, lá, hoa, trái cho đến cổ rễ và rễ. Nhưng nguy hiểm nhất là làm cho cây tiêu bị chết hàng loạt.

Khi bệnh xâm nhiễm vào phần cổ rễ và phần rễ bên dưới đất thì việc phòng trị rất khó khăn, tốn kém và ít mang lại hiệu quả. Bộ rễ đã bị nấm tấn công 1 – 2 tháng trước khi các triệu chứng biểu hiện ra bên ngoài. Toàn bộ rễ bị thối đen, nhất là phần cổ rễ, thân sát mặt đất bị thối rã, vỏ bong ra, có mùi hôi nhẹ (lở cổ rễ). 

Bệnh do nấm Phytophthora parasitica var. piperana gây ra. Nấm sống dưới đất, thích ẩm, chủ yếu phát sinh phát triển và lây lan trong mùa mưa, nhất là giai đoạn giữa và cuối mùa mưa, đầu mùa khô.

Thông thường nấm Phytophthora kết hợp với các loại nấm sống trong đất khác như Pythium, Fusarium, Rhizoctonia… cùng tấn công lên tiêu làm cây tiêu chết rất nhanh. 

Trong điều kiện mùa khô, nấm tồn tại dưới dạng bào tử vách dầy hầu như không hoạt động và khi mùa mưa đến chúng hoạt động trở lại và lây lan trên đồng ruộng theo nước mưa. Ở các vườn có độ tuổi cây càng cao thì khả năng nhiễm bệnh càng lớn do sự tích lũy nguồn bệnh ở trong đất, cây sinh trưởng kém, sức kháng bệnh giảm.

Bệnh thường xuất hiện trên các vườn tiêu từ 3, 4 năm tuổi trở lên và khi thấy trong vườn có 5 – 7 % cây chết thì phần lớn cây trong vườn đều đã bị nấm tấn công gây hại.

  • Biện pháp phòng trị:

Cần kết hợp nhiều biện pháp đồng bộ và sớm ngay từ khi thiết kế vườn, chuẩn bị cây giống:

+ Không lấy giống ở những vườn tiêu đã bị bệnh. Chọn giống có khả năng kháng bệnh tốt.

+ Đất trồng tiêu nên chọn loại đất tơi xốp, đảm bảo độ sâu 50 – 60 cm không bị đọng nước. Thiết kế vườn, đào rãnh để vườn dễ dàng thoát nước khi có mưa.

+ Thường xuyên vệ sinh vườn tiêu, làm sạch cỏ dại, cắt bỏ bớt các lá già, các dây lươn ở gốc để gốc tiêu thông thoáng.

+ Trồng mật độ vừa phải, không trồng dầy,  xén tỉa cành sát mặt đất khoảng 20 – 30 cm.

+ Trong khi chăm sóc, làm cỏ, bón phân cố gắng tránh gây những vết thương cho gốc tiêu, rễ tiêu để hạn chế sự xâm nhập của nấm bệnh gây hại.

+ Các cây bị nặng cần đào bỏ, nhặt hết rễ tập trung tiêu hủy, rắc vôi 1 kg/hố để diệt mầm bệnh.

+ Bón phân hợp lý: Cần bón phân đầy đủ và hợp lý sẽ giúp tiêu chống chịu bệnh tốt hơn. Đặc biệt chú ý bón nhiều phân Hữu cơ vi sinh vì ngoài việc cung cấp thêm trung - vi lượng cho cây, trong phân Hữu cơ vi sinh còn có hệ vi sinh vật đối kháng với nấm bệnh và tuyến trùng.

+ Quét dung dịch Bordeaux 10%, vôi vào phần thân tiêu sát mặt đất để hạn chế sự xâm nhập của mầm bệnh.

+ Diệt côn trùng phá hại rễ trong đất: mối, ve sầu, tuyến trùng, rệp sáp… bằng các loại thuốc: Suphu 0.3GR, Wellof 3GR…

+ Phun và tưới gốc + vùng cổ rễ ( 1 tháng/lần) các loại thuốc: Eddy 72WP, Acrobat MZ 600 WP, DuPont Kocide 46.1WG, Aliette 800WG…

  • Bệnh vàng lá chết chậm

Do nấm Rhizoctonia solaniFusarium solaniFusarium oxysporum gây ra.

Các loài côn trùng trong đất: mối, ve sầu, tuyến trùng, rệp sáp… tấn công, phá hại bộ rễ của cây tiêu làm rễ bị tổn thương, tạo diều kiện cho nấm xâm nhập.

Triệu chứng: cây vàng từ từ, sinh trưởng kém hoặc ngừng sinh trưởng, rễ tiêu có nốt sưng, nếu nặng thì thối đen và chết.

Thời gian từ khi có biểu hiện bị bệnh cho đến khi chết có thể kéo dài cả năm. Bệnh làm chết cả khóm hoặc chỉ chết 1 – 2 dây.

  • Phòng trị:

Áp dụng các biện pháp tổng hợp như bệnh chết nhanh.

  • Bệnh tiêu điên

Bệnh “Tiêu điên” thường thấy ở vườn tiêu 1, 2 năm tuổi, vườn cắt ngọn để nhân giống, bệnh có thể do nhiều nguyên nhân:

- Do cây thiếu hay mất cân bằng về dinh dưỡng.

- Do thiếu nước. 

- Do các loại côn trùng chích hút như rầy mềm, nhện đỏ… hút nhựa làm lá biến dạng. 

- Do cây bị nhiễm virus.

Để xác định nguyên nhân, trước hết quan sát mặt dưới lá xem có nhện đỏ hay rầy mềm chích hút, quan sát màu sắc lá xem cây có triệu chứng thiếu phân, thiếu nước hay không (nhất là trong mùa nắng), nếu loại trừ các nguyên nhân trên thì nguyên nhân gây nên bệnh tiêu điên là do nhiễm Virus.

Tác nhân truyền virus là côn trùng chích hút như rệp sáp, tuyến trùng …Trong thực tế, cây bị nhiễm virus rất dễ nhận diện bởi các triệu chứng thể hiện rất đặc trưng : cây còi cọc, lá nhỏ, phiến lá dầy, nổi các vết khảm, nhọn, màu vàng xanh nhạt, mép lá cong lại, đọt không phát triển. Để phòng trị hiệu quả cần xác định nguyên nhân chính gây hại. 

Phòng trị:

+ Không lấy giống từ những vườn tiêu có triệu chứng bệnh.

+ Sát trùng dụng cụ cắt tỉa trước khi cắt tỉa cây khác.

+ Nếu thấy xuất hiện côn trùng chích hút phun thuốc: Actara 25WG, Movento 150OD, Mospilan 3 EC… để diệt trừ.

+ Nếu cây bị virus nên nhổ bỏ,đưa ra khỏi vườn tiêu hủyđể cắt đứt nguồn bệnh lây lan.

  • Bệnh thán thư

Do nấm Colletotrichum gloeosporioides gây ra.

Bệnh thường xuất hiện tại những vườn tiêu không thông thoáng, trong những tháng mưa nhiều. Bệnh gây hại trên lá, cành và trên gié hoa, quả.

- Trên lá : Bệnh thường gây hại ở đầu và mép lá tiêu. Rìa vết bệnh có quầng đen rộng bao quanh phân cách phần mô bệnh và mô khỏe.

- Trên cành: gây nên hiện tượng khô cành.

- Trên gié hoa, quả: làm rụng gié hoa, gié quả, ảnh hưởng lớn đến năng suất.

Phòng trị:

- Trồng tiêu với mật độ thích hợp. Rong tỉa cây che bóng, cây trụ sống tạo độ thông thoáng cho vườn tiêu. Bón phân cân đối, hợp lý. Vệ sinh vườn cây sạch sẽ.

- Phòng trừ bằng thuốc bảo vệ thực vật: Sử dụng một trong các loại thuốc Nativo 750WG, Ridomil Gold 68WG … Phun lên cây 2 – 3 lần, cách nhau 7 ngày.

  1. Một số bệnh khác như: đốm lá, khô vằn, đốm rong,rụng lóng - chết dây… Cách phòng trừ cũng giống như phòng trừ bệnh thán thư.
Phóng sự

Phóng sự Phân bón Hải Dương tại Lâm Đồng năm 2018

Thành tích
Trang liên kết
Thống kê truy cập