• Slide 01
  • Slide 02
  • Slide 03
  • Slide 04
  • Slide 05
  • Slide 06
  • Slide 07
  • Slide 08
Kỹ thuật canh tác cây Có Múi

 

Nhóm cây có múi gồm bưởi, cam, chanh, quýt, là loại cây tương đối dễ trồng, cho thu nhập khá cao.Tuy nhiên, hiện nay trong sản xuất cây có múi còn nhiều hạn chế như: bón nhiều phân hoá học, ít bón phân hữu cơ trong thời gian dài làm cho đất bị chai cứng, làm giảm độ phì nhiêu của đất, sâu bệnh ngày càng phát triển, dẫn đến việc sử dụng nhiều thuốc hoá học để phòng trừ sâu bệnh gây ô nhiễm môi trường, nghiêm trọng hơn là lượng độc chất lưu tồn trong nông sản cao, ảnh hưởng đến sức khoẻ của người tiêu dùng. Vì vậy cần phải ứng dụng các tiến bộ kỹ thuật trên vườn cây có múi theo hướng sản xuất an toàn, góp phần tạo ra một nền nông nghiệp bền vững.
1.    Ánh sáng
Cây có múi không thích ánh sáng trực xạ nhưng giai đoạn kiến thiết cây cần nhiều ánh sáng để phát triển thân lá. Giai đoạn cho trái nếu cường độ ánh sáng cao làm cho trái dễ bị nám, ảnh hưởng đến giá trị thương phẩm của trái. Cây bưởi chịu được ánh sáng cao tốt hơn cây cam và cây quýt.
2.    Đất đai
Đất phù sa, tơi xốp, thoát nước tốt, tầng canh tác tối thiểu 0,5 m, pH: 5,5 – 7, hàm lượng hữu cơ trên 3%. Không nên trồng cây có múi trên đất sét nặng, đất phèn, đất nhiều cát, tầng canh tác mỏng, mực nước ngầm dưới 80cm.
3.    Giống
Việc chọn giống tốt và sạch bệnh sẽ giúp cây sinh trưởng khoẻ trong giai đoạn kiến thiết cơ bản, tăng sức đề kháng đối với sâu bệnh, cho trái có phẩm chất ngon.
Chọn cây đúng giống, năng suất và chất lượng cao, được nhân giống từ cây mẹ đã được chứng thực.
* Tiêu chuẩn cây giống chất lượng cao:
- Cây sinh trưởng khoẻ, thân thẳng, không có lá dị dạng.
- Đường kính thân cách gốc 10 cm đạt 10 - 15 mm.
- Cành ghép khoẻ, dài từ 30 cm trở lên.
- Đúng giống.
- Không có triệu chứng bị sâu bệnh hại.
- Được cơ quan có thẩm quyền cấp chứng chỉ cây giống chất lượng cao.
Các giống phổ biến hiện nay: bưởi năm roi, bưởi da xanh, bưởi đường lá cam, cam sành, cam xoàn, quýt dường, chanh không hạt…
4.    Kỹ thuật trồng
•    Thiết kế vườn (Tây Nam Bộ):
- Đào mương lên liếp:nhằm xả phèn, mặn, nâng cao tầng canh tác. Chiều rộng mương từ 1 – 2m, chiều ngang liếp 6 – 8m. Hằng năm thường có lũ nên cần xây dựng bờ bao để bảo vệ cây trồng.
- Khoảng cách trồng: tuỳ thuộc vào đất đai, giống và kỹ thuật canh tác mà bố trí khoảng cách trồng cho phù hợp. Nếu trồng dày thì trong những năm đầu năng suất cao, đỡ tốn cây chống cành, không cần trồng cây che mát nhưng dễ bị sâu bệnh, khó chăm sóc vườn và năng suất giảm dần ở những năm sau. Có thể tham khảo khoảng cách trồng như sau:
+ Bưởi: 5 x 5 m hoặc 6 x 6 m.
+ Cam sành – Quýt: 3 x 4 m hoặc 4 x 5 m.
+ Chanh: 4 x 4 hoặc 5 x 5 m.
- Trồng cây chắn gió để ngăn chặn sự di chuyển của nguồn sâu bệnh từ nơi khác theo gió xâm nhập vào vườn, tạo tiểu khí hậu thích hợp cho vườn, đồng thời hạn chế thiệt hại do gió, bão gây ra, tuỳ theo từng vùng mà chọn loại cây chắn gió thích hợp.
•    Chuẩn bị mô và cách trồng:
- Đấp mô có đường kính 0,5 – 1 m, cao 0,3 – 0,6 m.
- Giữa mô đào hố rộng 40 cm, sâu 40 cm.
- Vật liệu cho vào hố gồm:Hữu cơ vi sinh HAIDƯƠNG+ đất khô theo tỷ lệ 1:1.
Khi trồng cho một lớp hỗn hợp trên vào hố rồi đặt cây sao cho mặt bầu ngang bằng mặt mô, sau đó ém chặt đất lại rồi cắm cọc giữ chặt cây con để tránh lung lay khi có gió.
+ Đối với đất ruộng mới lên mô trồng cần bón nhiều phân hữu cơ để hạ phèn, cải tạo đất.
+ Tủ gốc giữ ẩm: Cây có múi có nhiều rễ bàng mọc cạn gần mặt đất nên cần phải tủ gốc để giữ ẩm trong mùa nắng bằng rơm rạ khô, đậy cách gốc khoảng 20 cm.
5.    Chăm sóc
•    Tưới tiêu
- Mùa nắng cần tưới nước thường xuyên cho cây con và cây đang ra hoa kết trái.
- Mùa mưa nên xẻ rãnh thoát nước, không để nước đọng lâu trong vườn, giữ mực nước trong mương vườn cách mặt liếp 70 – 90 cm.
•    Vét bùn bồi liếp
Giai đoạn cây cho trái có thể vét bùn bồi liếp vào mùa khô, lớp bùn đưa lên liếp dày 2 – 3 cm, không vét bùn ở những mương nước nhiều phèn, có nhiều xác bã hữu cơ chưa phân huỷ.
•    Tỉa cành, tạo tán
- Tạo tán:
Khi cây con cao 0,5 m (Tính từ mắt ghép) thì bấm bỏ phần ngọn để kích thích các mầm bên phát triển. Chọn 3 cành khỏe, thẳng mọc từ thân chính và phát triển theo ba hướng tương đối đồng đều nhau làm cành cấp 1. Sau khi cành cấp 1 phát triển dài khoảng 50 – 80 cm thì cắt đọt để các mầm ngủ trên cành cấp 1 phát triển hình thành cành cấp 2 và chỉ giữ lại 2 – 3 cành. Sau đó cũng tiến hành cắt đọt cành cấp 2 như cách làm ở cành cấp 1. Từ cành cấp 2 sẽ hình thành những cành cấp 3. Cành cấp 3 không hạn chế về số lượng và chiều dài nhưng cần loại bỏ các chỗ cành mọc quá dày hoặc quá yếu. Sau 3 năm cây sẽ có bộ tán cân đối, thuận lợi trong chăm sóc, phòng ngừa sâu bệnh và thu hoạch.
- Tỉa cành:
Mục tiêu chính của tỉa cành là thay thế những cành già, loại bỏ cành sâu bệnh, cành vô hiệu không có khả năng cho trái bằng những cành non trẻ sẽ mang trái trong những năm tiếp theo.
Công việc tỉa cành được tiến hành hàng năm sau khi thu hoạch thì cắt bỏ những cành đã mang trái, cành sâu bệnh, ốm yếu, cành mọc bên trong tán không có khả năng ra quả.Trong thời kỳ cây đang mang quả cắt bỏ cành vượt, cành đan chéo nhau nhằm hạn chế việc cạnh tranh dinh dưỡng với quả.
Chú ý khử trùng dụng cụ cắt tỉa để tránh lây bệnh từ cây này qua cây khác. Đối với những cành lớn hơn 3 cm thì phải dùng cưa, vết thương lớn sau khi cắt tỉa phải dùng sơn hoặc các thuốc trừ bệnh quét kín vết cắt để ngăn chặn côn trùng và mầm bệnh tấn công.
- Tỉa trái:
Cây có múi thường ra nhiều hoa và đậu nhiều trái trên một chùm, cần tỉa bỏ bớt những trái méo mó, trái có vết sâu bệnh, đối với cam sành giữ 3 – 4 trái/chùm, bưởi chỉ để tối đa 2 trái/chùm. Mục đích của tỉa trái là để trái còn lại trên chùm có hình dáng đẹp, kích thước trái to, hạn chế sâu bệnh tấn công lên phần tiếp giáp giữa các trái.
6.    Trồng xen
Khi cây còn nhỏ: có thể trồng xen rau màu để lấy ngắn nuôi dài, hoặc trồng xen ổi để hạn chế rầy chổng cánh(Vật chủ trung gian  truyền vi khuẩn Liberobacter asiaticum gây bệnh vàng lá Greening).
7.    Quản lý cỏ dại
Lợi ích của việc giữ cỏ trong vườn cây ăn trái:
- Cỏ giữ ẩm đất trong mùa hè và chống rửa trôi dinh dưỡng, xói mòn đất vào mùa mưa.
- Tạo môi trường thuận lợi cho côn trùng có ích sinh sống.
- Trong quá trình sinh trưởng và phát triển bộ rễ cỏ làm cho đất tơi xốp, thoáng khí giúp rễ cây trồng hô hấp và hấp thu dinh dưỡng dễ dàng. Nếu sử dụng cây họ đậu là cây che phủ liếp sẽ gia tăng hàm lượng đạm trong đất nhờ sự cố định đạm của vi khuẩn Rhizobium.
- Khi cắt tỉa cỏ hoặc cỏ tự chết đi sẽ bị vi sinh vật phân hủy tạo ra một lượng hữu cơ đáng kể cho đất, cung cấp dinh dưỡng cho cây trồng.
Trong vườn cây có múi không để các loại cỏ phát triển quá cao, quá mạnh vì chúng sẽ cạnh tranh ánh sáng, nước và dinh dưỡng với cây trồng chính. Có thể giữ các loại cỏ như: rau trai, cỏ lá tre, cỏ nút áo… mọc trong vườn để giữ ẩm trong mùa nắng, chống rửa trôi các chất dinh dưỡng và chống xói mòn trong mùa mưa. Vào mùa nắng không nên làm sạch cỏ, chỉ cần cắt cỏ 2 – 3 lần trong mùa mưa, hạn chế việc sử dụng thuốc trừ cỏ hoá học trong vườn cây ăn trái.

 

Phóng sự

Phóng sự Phân bón Hải Dương tại Lâm Đồng năm 2018

Thành tích
Trang liên kết
Thống kê truy cập